શ્રમગાન
શ્રમના સ્વર • ગૌરવના ગીત • સામાજીક એકતાની તાલ
શ્રમગાન શું છે?
શ્રમગાન એ ‘સેવા’ ની એક એવી પહેલ છે, જે બહેનો, શ્રમ અને સંગીતને એકસાથે જોડે છે.
ગામ હોય કે શહેર, દરેક સમાજમાં બહેનોએ વર્ષોથી પોતાના મનની લાગણીઓ, અનુભવો અને વિચારો ગીતો દ્વારા વ્યક્ત કર્યા છે. ખેતરમાં કામ કરતી હોય, ભરતકામ કરતી હોય, અગરમાં મીઠું પકવતી હોય, બજારમાં વેપાર કરતી હોય કે ઘરના કામ કરતી હોય – સંગીત હંમેશા તેમની સાથે રહ્યું છે. ગીતો તેમના જ્ઞાન, યાદો, સંઘર્ષો, આશાઓ, સપનાઓ અને એકતાની ભાવના વ્યક્ત કરવાનો એક સુંદર માર્ગ છે.
શ્રમગાન આ જીવંત પરંપરાને ઓળખે છે અને સેવાની બહેનોના લોકગીતો, શ્રમગીતો અને જીવનગીતોને એકત્રિત કરીને તેમનું દસ્તાવેજીકરણ, સંવર્ધન અને જતન કરવાનો પ્રયાસ કરે છે. સાથે જ, તે બહેનોના સ્વર, તેમની વાર્તાઓ અને તેમની સંસ્કૃતિને વિશ્વ સુધી પહોંચાડવા માટે એક મંચ પણ પૂરું પાડે છે.
સંગીત, બહેનો અને સેવા
રોજિંદા જીવનમાં સંગીત
શ્રમ અને સંગીત એકબીજા સાથે ગાઢ રીતે જોડાયેલા છે. બહેનો ખેતરમાં કામ કરતી વખતે, ભરતકામ કરતી વખતે, વેપાર કરતી વખતે કે પરિવારની સંભાળ રાખતી વખતે ઘણીવાર ગીતો ગાય છે. સંગીત તેમના રોજિંદા શ્રમમાં તાલ, આનંદ અને હૂંફ ભરે છે.
સંગીતથી બંધાય છે સમાજ
ગીતો ગામ, શહેર, વ્યવસાય અને પેઢીઓ વચ્ચે બહેનોને એકબીજા સાથે જોડે છે. તેમાં એકતા, સહકાર અને સાથે મળીને આગળ વધવાનો સંદેશ સમાયેલો છે.
સંગીત સાચવે છે આપણી સંસ્કૃતિ
પરંપરાગત ગીતોમાં આપણા સમાજની વાર્તાઓ, અનુભવ, જ્ઞાન અને સાંસ્કૃતિક સ્મૃતિઓ જીવંત રહે છે. શ્રમગાન આ અમૂલ્ય વારસાને સાચવીને આવનારી પેઢીઓ સુધી પહોંચાડવાનો પ્રયાસ કરે છે.
વિશેષ ગીતો
ઇલાબહેનના સ્વરમાં એક ગીત
શ્રમગાનના સંગ્રહમાં સૌથી અમૂલ્ય રેકોર્ડિંગ્સમાંનું એક ગીત ‘સેવા’ ના સ્થાપક ઇલાબહેન ભટ્ટના પોતાના સ્વરમાં ગવાયેલું છે. તેમના સ્વરમાં ગૌરવ, સંગઠિત શક્તિ, સાદગી અને સેવાના એવા મૂલ્યોની ઝલક મળે છે, જે આજે પણ ‘સેવા’ની યાત્રાને માર્ગદર્શન આપે છે.
ગીતનો પરિચય
"શાંતિ કા વાદ્ય બના તૂ મુઝે" વિશ્વપ્રસિદ્ધ પ્રાર્થના "મેક મી એન ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટ ઓફ યોર પીસ” નું હિન્દી રૂપાંતર છે, જે સેન્ટ ફ્રાન્સિસ ઑફ અસિસીની પ્રાર્થના તરીકે પણ ઓળખાય છે. શાંતિ, કરુણા, ક્ષમા અને સેવાના તેના ગહન સંદેશથી પ્રેરાઈને સેવા (સ્વાશ્રયી મહિલા સેવા સંઘ) ના સ્થાપક ઇલાબેન ભટ્ટએ આ પ્રાર્થનાનું સરળ હિન્દીમાં રૂપાંતર કર્યું, જેથી સેવાની બહેનો તેને સરળતાથી સમજી શકે, ગાઈ શકે અને પોતાના જીવનમાં આત્મસાત કરી શકે.
ગીતના શબ્દો
શાંતિ કા વાદ્ય બના તુ મુજે, પ્રભુ! શાંતિ કા વાદ્ય બના તુ મુજે. શાંતિ કા વાદ્ય બના તુ મુજે, પ્રભુ! શાંતિ કા વાદ્ય બના તુ મુજે. હો તિરસ્કાર જહાં, કરું સ્નેહ, હો હમલા તો ક્ષમા કરું મેં.
અમે પાર કરીશું ગીત
‘અમે પાર કરીશું’ જોશ, ઉત્સાહ અને નિર્ભયતાથી ભરેલું ગીત છે, જે ઇલાબેન ભટ્ટે ‘વી શેલ ઓવરકમ’ પરથી ગુજરાતીમાં રૂપાંતરિત કર્યું હતું. ૧૯૭૭થી આ ગીત ‘સેવા’ની બહેનો માટે સંઘર્ષ, એકતા અને સંગઠિત શક્તિનું પ્રેરણાસ્ત્રોત બન્યું છે. તેનો સંદેશ છે, સાથે મળીને આપણે દરેક મુશ્કેલી પાર કરીશું.
ગીતનો પરિચય
‘અમે પાર કરીશું’ - આ ગીત જોશ, ઉત્સાહ અને નિર્ભયતાથી ભરેલું છે. અંગ્રેજીમાં તે “વી શેલ ઓવરકમ” તરીકે ઓળખાય છે. લુઇસ સીમેન્સ નામની એક હડતાળમાં જોડાયેલી બહેનનું માનીતું આ ગીત, દક્ષિણ કેરોલીનાના એક ગામની તમાકુ મજૂર બહેને ૧૯૪૭ માં સીમેન્સબેન નાં સંગાથે ગાયું ત્યારથી લોકપ્રિય બન્યું. સુપ્રસિદ્ધ ગાયક પીટ સીગરને પણ આ ગીત ખૂબ ગમ્યું અને તેમણે પણ તેને ગાયું.
ગીતનો પરિચય
‘અમે પાર કરીશું’ - આ ગીત જોશ, ઉત્સાહ અને નિર્ભયતાથી ભરેલું છે. અંગ્રેજીમાં તે “વી શેલ ઓવરકમ” તરીકે ઓળખાય છે. લુઇસ સીમેન્સ નામની એક હડતાળમાં જોડાયેલી બહેનનું માનીતું આ ગીત, દક્ષિણ કેરોલીનાના એક ગામની તમાકુ મજૂર બહેને ૧૯૪૭ માં સીમેન્સબેન નાં સંગાથે ગાયું ત્યારથી લોકપ્રિય બન્યું. સુપ્રસિદ્ધ ગાયક પીટ સીગરને પણ આ ગીત ખૂબ ગમ્યું અને તેમણે પણ તેને ગાયું.
ગીતના શબ્દો
અમે પાર કરીશું (૩)... એક દિન... ઓ... ઊંડા અંતરમાં અમને છે વિશ્વાસ... અમે પાર કરીશું.... એક દિન...
સંગીત, આજીવિકા અને સશક્તિકરણ
આપણી પરંપરાનું જતન
ગીતોનું દસ્તાવેજીકરણ અને સંગ્રહ કરીને આપણી સંગીત પરંપરા અને સાંસ્કૃતિક વારસાને આવનારી પેઢીઓ માટે જીવંત રાખવાનો પ્રયાસ.
આપણી ઓળખને મજબૂત બનાવવી
બહેનોના સ્વર, તેમની જીવનકથાઓ, અનુભવો અને સંઘર્ષોને ઉજાગર કરીને તેમની ઓળખ અને આત્મગૌરવને મજબૂત બનાવવાનો પ્રયાસ.
નવી તકોનું સર્જન
ઉભરતા ગાયકો, લોકકલાના કલાકારો અને સાંસ્કૃતિક પ્રતિભાઓને પ્રોત્સાહન આપીને આજીવિકા, નેતૃત્વ અને નવી તકો ઊભી કરવામાં સહયોગ આપવો.
ગેલેરી
સાંભળવાનું ચાલુ રાખો
સેવાની મહિલા સભ્યોના વધુ ગીતો, વાર્તાઓ અને રજૂઆતો શોધો.
સેવા વિશે
સેવા સ્વરોજગાર કરતી મહિલા શ્રમિકોનું એક સંગઠન છે, જે પૂર્ણ રોજગાર અને આત્મનિર્ભરતા માટે કાર્ય કરે છે. આજે સેવાનું આંદોલન ભારતભરમાં તેમજ દેશની બહાર પણ લાખો મહિલાઓને જોડે છે.
